Η δουλεία στον αναπτυσσόμενο καπιταλισμό

 μετάφραση αποσπάσματος από το βιβλίο της Ellen Meiskins Wood, Η αυτοκρατορία του κεφαλαίου, Verso, 2003 σσ. 104-106

...Η αύξηση της δουλείας στις Βρετανικές αποικίες είναι ένα χτυπητό παράδειγμα του πως ο καπιταλισμός έχει σε κάποιες στιγμές της ανάπτυξης του οικειοποιηθεί για τον εαυτό του, και έχει εντείνει, μη καπιταλιστικούς τρόπους εκμετάλλευσης. Η δουλεία δεν ήταν ποτέ πλήρως απούσα από την Ευρώπη και είχε επανέλθει στον πρώιμο Μεσαίωνα, μετά την απότομη παρακμή της τα τελευταία χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Όπως είδαμε οι Ενετοί εκμεταλλεύονταν δούλους σε κάποιες από τις αποικίες τους και προμήθευαν δούλους στους Άραβες. Οι Πορτογαλλικές και Ισπανικές αυτοκρατορίες καθιέρωσαν το Ατλαντικό δουλεμπόριο, και οι Πορτογάλλοι ιδιαίτερα ήταν πρωτεργάτες στην δουλεία των φυτειών. Αλλά παρά το ότι οι Βρετανοί άργησαν σχετικά στην εκμετάλλευση της δουλείας, η ανάπτυξη της Βρετανικής καπιταλιστικής οικονομίας έδωσε νέα ώθηση σε αυτή την παλιά μορφή εκμετάλλευσης, τόσο στις νότιες Αμερικάνικες αποικίες όσο και στην Καραϊβική. Για ένα διάστημα, ο καπιταλισμός μάλιστα αύξησε την ζήτηση της εργασίας δούλων, καθώς επέκτεινε τις αγορές για τα εμπορεύματα των φυτειών, σε μια εποχή που οι καπιταλιστικές σχέσεις κοινωνικής ιδιοκτησίας έκαναν άλλες μορφές εξαρτημένης εργασίας μη διαθέσιμες και ένα μαζικό ελεύθερο προλεταριάτο ήταν ακόμα ανύπαρκτο...

...Οι Βρετανικές αποικίες , ιδιαίτερα στις νότιες περιοχές, ξεχώριζαν επίσης από την αγριότητα του ρατσισμού που γεννούσαν. Αυτό είχε σίγουρα να κάνει σε μεγάλο βαθμό με τα προβλήματα τάξης και ελέγχου που δημιουργήθηκαν με την τεράστια και ραγδαία είσοδο των δούλων, που αντιμετωπίστηκαν με αυστηρούς νομικούς μηχανισμούς που όχι μόνο περιόρισαν σημαντικά την ελευθερία των δούλων αλλά έκαναν την δουλεία γενετική συνθήκη βασισμένη στο χρώμα. Την ίδια στιγμή, όπως είδαμε, η άνοδος του καπιταλισμού σήμαινε ότι ένα ευρύ φάσμα συνθηκών εξαρτημένης εργασίας είχαν εξαφανισθεί, ανοίγοντας ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ νομικής ελευθερίας και καθεστώτος κινητού περιουσιακού στοιχείου. Η καπιταλιστική ανάπτυξη συνοδεύτηκε από αντιλήψεις της ιδιοκτησίας που ενθάρρυναν την αφαίρεση των δούλων ως άνευ όρων ιδιοκτησία και την πλήρη εμπορευματοποίηση τους ως κινητά περιουσιακά στοιχεία. Ενώ οι κυρίαρχες μορφές εργασίας στην ευρύτερη καπιταλιστική οικονομία ήταν νομικά ελεύθερες, και σε μια εποχή όπου ακόμα και ιδεολόγοι της αυτοκρατορίας όπως ο John Locke δήλωναν ότι όλοι οι άντρες ήταν ελεύθεροι και ίσοι ελέω φύσης, οι δούλοι έπρεπε να τεθούν εκτός του κανονικού σύμπαντος της φυσικής ελευθερίας και ισότητας για να δικαιολογηθεί η μόνιμη καθυπόταξη τους. Αυτό επιτεύχθηκε με την κατασκευή σκληρότερων ρατσιστικών κατηγοριών από αυτές που υπήρξαν πριν – στη μορφή ψευδο-επιστημονικών αντιλήψεων περί ράτσας ή πατριαρχικές ιδεολογίες στις οποίες οι Αφρικανοί δούλοι ήταν αιώνια παιδιά.

Μ' αεροπλάνα και βαπόρια

Μ' αεροπλάνα και βαπόρια
και με τους φίλους τους παλιούς
τριγυρνάμε στα σκοτάδια
κι όμως εσύ δε μας ακούς

Δε μας ακούς που τραγουδάμε
με φωνές ηλεκτρικές
μες στις υπόγειες στοές
ώσπου οι τροχιές μας συναντάνε
τις βασικές σου τις αρχές

Ο πατέρας μου ο Μπάτης (Απρόσιτη μητέρα μορφή από χώμα και ουρανό)
ήρθε απ' τη Σμύρνη το '22 ( θα χαθώ απ'τα μάτια σου τα δυο)
κι έζησε πενήντα χρόνια (μες στον κόσμο)
σ' ένα κατώι μυστικό (σαν πρόσφυγας σ'ένα κατώι μυστικό)

Σ' αυτόν τον τόπο όσοι αγαπούνε (αν αγαπούνε)
τρώνε βρώμικο ψωμί (τρώνε βρώμικο ψωμί, του λόγου σου οι πιστοί)
κι οι πόθοι τούς ακολουθούνε (κι οι πόθοι τούς ακολουθούνε υπόγεια διαδρομή)
υπόγεια διαδρομή

Χθες το βράδυ είδα ένα φίλο
σαν ξωτικό να τριγυρνά
πάνω στη μοτοσικλέτα
και πίσω τρέχανε σκυλιά

Σήκω ψυχή μου δώσε ρεύμα
βάλε στα ρούχα σου φωτιά (σαν τον Μάρκο)
βάλε στα όργανα φωτιά ( βάλε στα όργανα φωτιά)
να τιναχτεί σαν μαύρο πνεύμα (να κλείσει η λαβωματιά μα τιναχτεί σαν μαυρο πνευμα)
η τρομερή μας η λαλιά (η τρομερη μας η λαλιά)

Πίσω στο μέλλον

Γιούπι για για γιούπι γιούπι για
γιούπι για για γιούπι γιούπι για
γιούπι για για γιούπι γιούπι για για
γιούπι γιούπι για για γιούπι γιούπι για.

Τίνος είναι βρε γυναίκα τα παιδιά; 
Το `να μου φωνάζει "Σι" τ’ άλλο μου φωνάζει "Για", 
τίνος είναι βρε γυναίκα τα παιδιά; 

Το `να είναι του Γερμαναρά, 
τ’ άλλο είναι του Μακαρονά
και το τρίτο είναι το δικό μας
γαμώ το κέρατό μας αγάπη μου γλυκιά.
Και το τρίτο είναι το δικό μας
γαμώ το κέρατό μας αγάπη μου γλυκιά.

Γιούπι για για γιούπι γιούπι για
γιούπι για για γιούπι γιούπι για
γιούπι για για γιούπι γιούπι για για
γιούπι γιούπι για για γιούπι γιούπι για.

Τα κορίτσια που `χαν πρώτα Γερμανούς 
τώρα έχουν Εγγλεζάκια με κοντά παντελονάκια
κι από πίσω ένα σύνταγμα Ινδούς. 

Γιούπι για για γιούπι γιούπι για
γιούπι για για γιούπι γιούπι για
γιούπι για για γιούπι γιούπι για για
γιούπι γιούπι για για γιούπι γιούπι για.

Εμείς τον θέλουμε παιδιά τον βασιλιά
να τον πάμε στο Παγκράτι να πουλάει Ριζοσπάστη
κι ό,τι άλλο διατάξει ο ΕΛΑΣ.

Γιούπι για για γιούπι γιούπι για
γιούπι για για γιούπι γιούπι για
γιούπι για για γιούπι γιούπι για για
γιούπι γιούπι για για γιούπι γιούπι για.

Τώρα κλαις

Θα σου φύγω σ' τό 'χα πει
θα σου φύγω και γέλαγες εσύ
πριν μ' αφήσεις σημάδια 
και τα όνειρα άδεια
Θα σου φύγω σ' τό 'χα πει

Τώρα κλαις γιατί κλαις
συ δεν είσαι που γέλαγες χτες
μόνη σου έχεις γκρεμίσει 
όσα εγώ είχα χτίσει
τώρα τάχα γιατί κλαις

Θα σου φύγω σ' τό 'χα πει
θα σου φύγω και γέλαγες εσύ
θα βρεθεί άλλο ταίρι
να με πάρει απ' το χέρι
και θα φύγω σ' τό 'χα πει

Τώρα κλαις γιατί κλαις
συ δεν είσαι που γέλαγες χτες
μόνη σου έχεις γκρεμίσει 
όσα εγώ είχα χτίσει
τώρα τάχα γιατί κλαις

Απόστολος Καλδάρας

ΕΡΑΣ - Η Εργατική Πρωτομαγιά και οι αγώνες του σήμερα

Καθώς ο παγκόσμιος καπιταλισμός διανύει τη βαθύτατη κρίση του χωρίς να διαφαίνεται οποιαδήποτε προοπτική υπέρβασής της, τόσο η ένταση, όσο και τα διακυβεύματα της ταξικής πάλης εντείνονται. Η Κύπρος βρίσκεται ήδη παγιδευμένη σε μια πορεία αργής χρεοκοπίας, εγκλωβισμένη στη δανειακή σύμβαση της τρόικας και στα μνημόνια λιτότητας, υποτέλειας και φτωχοποίησης. Μπροστά στη ραγδαία αύξηση της ανεργίας και της ανέχειας, η κοινωνία δυσφορεί, αγανακτεί, αλλά συνάμα φοβάται. Μια δυσάρεστη και επικίνδυνη συνέπεια της γενικευμένης κοινωνικής δυσαρέσκειας, αλλά και του φόβου είναι και η άνοδος λαϊκιστικών και ακροδεξιών ρευμάτων και σχηματισμών.

Το επόμενο διάστημα, τόσο στην Κύπρο, όσο και διεθνώς, θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια ακόμα πιο έντονη επίθεση στις συνθήκες εργασίας και στο βιοτικό επίπεδο, καθώς η ανεργία θα εκτοξευθεί περαιτέρω, η κρίση χρέους θα συνεχιστεί και ενδέχεται να καταστεί ακόμα πιο εκρηκτική και οι πολιτικές λιτότητας που επιβάλλονται θα εντείνουν δραματικά, τόσο την οικονομική ύφεση, όσο και τις κοινωνικές ανισότητες. Πάγια και διαχρονικά αιτήματα του κεφαλαίου για τα οποία προηγουμένως δεν υπήρχε συναίνεση να υλοποιηθούν, έρχονται ήδη στο προσκήνιο και υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο μέσα στις ασφυκτικές πιέσεις της κρίσης να επιβληθούν. Περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις φυσικών πόρων και υπηρεσιών δημοσίας ωφέλειας, περαιτέρω μειώσεις μισθών και απορρύθμιση της εργασίας, περαιτέρω αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, κατάργηση συνταξιοδοτικών ωφελημάτων, μείωση των συντάξεων, όλα αυτά θα πραγματοποιηθούν προσεχώς αν δεν υπάρξουν ανατροπές που θα αλλάξουν τους υφιστάμενους συσχετισμούς δύναμης.

Σε αυτά τα πλαίσια εντάσσεται και το τελευταίο πακέτο μέτρων της κυβέρνησης, όπως και η πρόταση νόμου για τη φορολόγηση της ακίνητης ιδιοκτησίας που φορτώνει σημαντικό βάρος στους μικρο-ιδιοκτήτες για να ελαφρύνει τους μεγαλο-ιδιοκτήτες. Η κυβέρνηση Αναστασιάδη επιχειρεί με τα μέτρα που εξάγγειλε πρόσφατα να δείξει ένα πρόσωπο ετοιμότητας για αντιμετώπιση των προβλημάτων της οικονομίας και ενδιαφέροντος για μερίδα συμπολιτών μας που υποφέρουν ως αποτέλεσμα της κρίσης. Παρά το ότι δίνονται κάποιες μικρές ανάσες που διευκολύνουν μια μικρή ομάδα συμπολιτών μας, στην ουσία τους τα μέτρα είναι ανεπαρκή. Έχουν παράλληλα ένα έντονο επικοινωνιακό και ιδεολογικό χαρακτήρα και ανταποκρίνονται κυρίως σε επιδιώξεις μερίδας εργοδοτών. Ανταποκρίνονται επίσης στις ρατσιστικές προκαταλήψεις που ενυπάρχουν στην κυπριακή κοινωνία. Επιχορηγούν με δημόσιο χρήμα προσλήψεις που ούτως ή άλλως θα γίνονταν λόγω της τουριστικής σεζόν, προωθούν την ευέλικτη και επισφαλή εργασία, υπονομεύουν το θεσμό του κατώτατου μισθού, διευκολύνουν την επερχόμενη κατάσχεση κατοικιών από τις τράπεζες για μη συστηματικά εξυπηρετούμενα δάνεια, ενισχύουν την ιδιωτική υγεία μειώνοντας συγχρόνως τους δικαιούχους στη δημόσια υγεία και στοχοποιούν τους μετανάστες και τους Τουρκοκύπριους.

Με δεδομένο ότι έχει ήδη υπονομευτεί ο θεσμός του κοινωνικού διαλόγου και η ισχύς των υφιστάμενων συλλογικών συμβάσεων, η πολιτική πίεση πάνω στις συνδικαλιστικές οργανώσεις να συναινέσουν σε νέα πακέτα λιτότητας θα συνεχίζει να ασκείται με βασικό μοχλό πίεσης την ανεργία. Ιδεολογικό στήριγμα των κυβερνώντων η έξαρση της ξενοφοβίας και οι ωμοί εκβιασμοί για τον κίνδυνο μιας απόλυτης κατάρρευσης. Πάγια προσπάθεια του κεφαλαίου και της πολιτικής ελίτ είναι να φορτωθεί το βάρος της κρίσης στους ώμους των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων, έτσι ώστε να επωφεληθούν οι εργοδότες και να στηριχτούν όσα τμήματα του κεφαλαίου δεν έχουν καταστραφεί από την κρίση.

Ο μόνος τρόπος ανακοπής της καταστροφικής πορείας των κοινωνιών προς τη βαρβαρότητα είναι η δυναμική, ενωτική και επιθετική αντίσταση από πλευράς των δυνάμεων της εργασίας, που όχι μόνο θα διατηρήσει τα υφιστάμενα εργατικά και λαϊκά κεκτημένα, αλλά θα διεκδικήσει συγχρόνως με αξιώσεις να αλλάξει ριζικά τους όρους της συζήτησης, τόσο για την οργάνωση της οικονομίας, όσο και της πολιτικής. Είναι πολύ σημαντικό, οι εργαζόμενοι σήμερα να υπερασπιστούμε τις κατακτήσεις του προηγούμενου αιώνα και να μην επιτρέψουμε επιστροφή στον εργασιακό μεσαίωνα. Και αυτό προϋποθέτει μαζικές κινητοποιήσεις, ταξική εγρήγορση και πολιτική αποφασιστικότητα.

Η ΕΡΑΣ στηρίζει όλες τις εκδηλώσεις για την Κόκκινη Εργατική Πρωτομαγιά, βόρεια και νότια της πράσινης γραμμής.

http://erascy.blogspot.com/

Η κρίση θέλει

πρωτομαγιά